Chimamanda Ngozi Adichie – Half of a Yellow Sun

 

Αγορά από το  Book Depository

Το βιβλίο αυτό το περιφέρω από δω κι από κει εδώ και τέσσερα χρόνια. Επιβίωσε δύο μετακομίσεων και τεσσάρων ταξιδιών στην Ταϊλάνδη. Μέχρι που τελικά ήρθε η ώρα να το διαβάσω. Και το καταβρόχθισα. Οι 540 σελίδες της συγκεκριμένης έκδοσης ήταν κάτι σα μια βόλτα στο πάρκο, κύλησαν αβίαστα μέσα από τα χέρια μου, αφήνοντας όμως πίσω τα σημάδια τους.
     Η συγγραφέας του απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και το βραβείο Orange στη Βρετανία και δίκαια. Αυτό το μυθιστόρημα είναι φτιαγμένο με τα υλικά των μεγάλων μαστόρων: δράμα, δράση, αγωνία, μεγάλοι έρωτες και πικρές απογοητεύσεις, όνειρα και ματαιώσεις και… πόλεμο. Ένα πόλεμο που χαρακτηρίστηκε εμφύλιος, αλλά που στην ουσία ήταν μια γενοκτονία. Η Νιγηρία με τις πλάτες της δύσης, που ουσιαστικά τη δημιούργησε, έπνιξε στο αίμα την ειρηνική εξέγερση ενός λαού και γκρέμισε στο βάραθρο τα όνειρα για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους, της Μπιάφρα.
     Η Άντιτσι οφείλει πολλά σε άλλους συγγραφείς και ευτυχώς δεν το κρύβει. Διαβάζοντας το βιβλίο σκεφτόμουνα τον Τσίνουα Ατσέμπε, αλλά ο κατάλογος των τίτλων που υπάρχει στο τέλος είναι μακρύς κι αξίζει πιστεύω τον κόπο κάποια μέρα να ασχοληθώ μ’ αυτόν μια και η Αφρική είναι περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για μένα. Ιδιαίτερα η μετααποικιακή Αφρική, αυτή που δεν μπορεί να ορθοποδήσει αφού κουβαλά ακόμη στις πλάτες της τα κακά που άφησαν πίσω τους φεύγοντας οι ευρωπαίοι κατακτητές.
     Παρά το ότι τα γεγονότα περιγράφονται μέσα από τη ματιά των κατοίκων της Μπιάφρα, η συγγραφέας δε χαρίζεται σε κανένα. Τους επικρίνει το ίδιο με τους ξένους και τους νιγηριανούς. Μιλάει για τα εγκλήματα τους, για τις μετά βίας επιστρατεύσεις, για τον αλκοολισμό, για τα αγοράκια που από τη μια μέρα στην άλλη έγιναν άντρες κι άρχισαν να βιάζουν τις γυναίκες. Οι περιγραφές ωμές, ρεαλιστικές όσο πάει, μοιάζουν να μας λένε ότι όταν μιλάμε για την Αφρική και ειδικά για τη συγκεκριμένη περιοχή οι ωραιοποιήσεις δε χωράνε.
     Οι ήρωές της είναι γενναίοι και δειλοί την ίδια ώρα. Ανθρώπινοι και απάνθρωποι. Πραγματικοί επαναστάτες και τυχάρπαστοι. Ο καθένας απ’ αυτούς είναι ικανός για το καλύτερο και για το χειρότερο. Ο Μάστερ, το αφεντικό του Ουγκούου, είναι ένας φανατικός εθνικιστής που πιστεύει απόλυτα στο ιδανικό μιας νέας πατρίδας, αλλά όταν έρχονται τα δύσκολα κρύβεται πίσω από το αλκοόλ. Ο Ρίτσαρντ, βρετανός που πήγε στη Νιγηρία για να κάνει μια έρευνα και να γράψει ένα βιβλίο, ερωτεύεται τους Ίγκμπο και τη γλώσσα τους, αλλά είναι ανίκανος να επιτύχει τους στόχους του και γι’ αυτό το πάει από αναβολή σε αναβολή. Οι γονείς της Ολάνα και της Καϊνένε, μόλις αντιλαμβάνονται που πάει το πράμα εγκαταλείπουν τη χώρα και πηγαίνουν στο Λονδίνο όπου ζουν στην πολυτέλεια, αφήνοντας πίσω την οικογένειά τους. Η Ολάνα, σύντροφος αρχικά και στη συνέχεια σύζυγος του Μάστερ, ή αν προτιμάτε του Οντενίγκμπο, από ένα ανέμελο κορίτσι μεταμορφώνεται σε μια γυναίκα κινητήρια δύναμη, σε μια Μάμα Άφρικα, που κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να βοηθήσει τους άτυχους συμπατριώτες της. Η αδελφή της, πραγματική κόρη του μπαμπά της, μια αδίστακτη επιχειρηματίας και μεγάλη είρωνας, νιώθει την καρδιά της να μαλακώνει από την παρουσία του Ρίτσαρντ, και σιγά σιγά αρχίζει να αναγνωρίζει στην Ολάνα τα δίκια της και να προσπαθεί κι αυτή με τον τρόπο της να κάνει το καλό. Τέλος, ο Ουγκούου, ο μεγάλος τραγικός. Κάποιος που εγκατέλειψε από παιδί το χωριό του για να δουλέψει σαν υπηρέτης, που είναι ερωτευμένος αρχικά με την αδελφή του και με μια συγχωριανή, κι ανακαλύπτει ένα θαυμαστό κόσμο στο σπίτι του Μάστερ, με τις μεγάλες βιβλιοθήκες και τις ατέλειωτες συζητήσεις ανάμεσα στον τελευταίο και τους φίλους του. Που ακολουθεί την οικογένεια ξανά και ξανά στις περιπλανήσεις του. Που μορφώνεται. Που κάποτε ερωτεύεται για τα καλά, αλλά χάνει τα πάντα όταν επιστρατεύεται με τη βία. Που φτάνει στο σημείο να κάνει τα χειρότερα, απλά και μόνο από περηφάνια. Και που κάποτε αρχίζει να γράφει ένα βιβλίο, εκείνο που δεν κατάφερε ποτέ να γράψει ο Ρίτσαρντ, με τίτλο: «Ο κόσμος ήταν σιωπηλός όταν πεθάναμε».
     Η συγγραφέας έχει φτιάξει ένα εντυπωσιακό μωσαϊκό χαρακτήρων μέσα από το οποίο μας μιλά για το δράμα ενός λαού, για την υποκρισία των μεγάλων δυνάμεων, για τα μικρά καθημερινά δράματα, για τη δύναμη της αγάπης και την αδυναμία του σώματος. Η πρόζα της είναι καθηλωτική, η γλώσσα σκληρή και άμεση, αλλά παραδόξως ευχάριστη. Μας αρπάζει από το λαιμό και δε μας αφήνει να πάρουμε ανάσα από την αρχή μέχρι το τέλος. Ένα βιβλίο απλά εξαιρετικό.

Waris Dirie – Desert Children

 
Αγορά από το Book Depository

«Η αγάπη πονάει τρεις φορές: όταν σε Κόβουν, όταν παντρεύεσαι και όταν γεννάς». Αυτή είναι η πραγματικότητα για ένα μεγάλο αριθμών γυναικών στην κεντρική Αφρική και την Ασία, αλλά ακόμη και στην «πολιτισμένη» Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Τα «Παιδιά της ερήμου» δεν είναι ένα ευκολοδιάβαστο βιβλίο, θα λέγαμε μάλιστα ότι είναι κάπως κακογραμμένο, αλλά αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από την ουσία του, τις σκληρές δηλαδή αλήθειες που καταθέτει. Η Γουάρις Ντίρι γράφει με πάθος γι’ αυτό που της συνέβηκε, για τον ακρωτηριασμό δηλαδή των γεννητικών της οργάνων σε μικρή ηλικία, και καταγράφει με πάθος τις μαρτυρίες γυναικών που πέρασαν τα ίδια ή και χειρότερα από αυτή. Προσπαθεί να δει τα πράγματα λίγο ψυχρά, από απόσταση, αλλά δεν τα καταφέρνει, έτσι τα περιγράφει όλα ακριβώς όπως συνέβηκαν: σαν στρατευμένος δημοσιογράφος, αλλά και σαν στατιστικολόγος. Ναι, στατιστικολόγος, αφού η αριθμητική του τρόμου είναι το στοιχείο που πιότερο την τρομάζει. Αυτή η αριθμητική που λέει ότι στο μέλλον τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα, πώς δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες θα ακρωτηριαστούν, απλά και μόνο επειδή κάποιοι αντιλαμβάνονται με μια δική τους διεστραμμένη οπτική το Κοράνι, διαιωνίζοντας μια πρακτική, η οποία άρχισε να εφαρμόζεται πριν αυτό γραφτεί ακόμη.
«Θρησκεία για μένα δεν είναι μόνο η Γραφή», λέει η Ντίρι, «αλλά και το τι κάνουμε εμείς, τα ανθρώπινα όντα με τους Ιερούς Λόγους». Η αλήθεια είναι ότι κάνουμε πολλά και… κακά. Είτε αυτά λέγονται σταυροφορίες, είτε τρομοκρατία, είτε υποδούλωση και ακρωτηριασμός των γυναικών. Στο όνομα της θρησκείας πολλές γυναίκες, ακόμη και όταν έχουν επιλογή, αποφασίζουν να επιτρέψουν σε κάποιους να ακρωτηριάσουν τα γεννητικά τους όργανα ώστε να μην είναι «ακάθαρτες». Αυτές γίνονται «καθαρές» και οι γριές που τις πετσοκόβουν, βάζοντας σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια τους τη ζωή, γίνονται πλούσιες και απολαμβάνουν το σεβασμό των συμπολιτών τους. Τέτοια διαστροφή. Και το μεγαλύτερο κακό είναι ότι συμβαίνει και σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Αυτό το οδοιπορικό στην οδύνη της συγγραφέως την ταξιδεύει στην Αυστρία, την Αγγλία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και αλλού, και παντού ακούει τις ίδιες ιστορίες, μαζεύει αποκόμματα από τον πίνακα του ίδιου δράματος. Κι οι κοινωνίες που φιλοξενούν αυτές τις γυναίκες, σε ό,τι αφορά αυτό το φαινόμενο σφυρίζουν αδιάφορα. Μόνο στη Γαλλία θεωρείται έγκλημα. Στις υπόλοιπες δεν αποτελεί παρά ένα πταίσμα, συνώνυμο με την πολυπολιτισμικότητα, και σαν τέτοιο επιλέγουν να το κρύβουν επιμελώς κάτω από το χαλί.
Ίσως η γραφή να γίνεται πού και πού μελό, ίσως ο πόνος να ξεχειλίζει απ’ αυτή τη μαρτυρία, αλλά εμείς δεν μπορούμε παρά να εκφράσουμε το θαυμασμό μας για τη Ντίρι. Ενώ θα μπορούσε να καθίσει στα αυγά της και ν’ απολαύσει τη φήμη που απέκτησε σαν μοντέλο, αφιερώνει όλο και περισσότερο χρόνο, όλο και μεγαλύτερη ενέργεια, στην προσπάθεια να βάλει για τα καλά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τη βάρβαρη αυτή συνήθεια. Αν έχετε αδύνατο στομάχι μη διαβάσετε αυτή την ιστορία. Αλλά, αν το αντέχετε και θέλετε να μάθετε τι πάει πραγματικά να πει πόνος και καταπίεση στη σύγχρονη εποχή των δήθεν ίσων ευκαιριών, δεν έχετε παρά να το πάρετε στα χέρια σας και να ρουφήξετε την κάθε σελίδα του. Τότε ίσως αντιληφθείτε πόσο τυχεροί/ες είστε – πόσο τυχεροί/ες είμαστε όλοι/ες.

Wilbur Smith – When the Lion Feeds

 
 Αγορά από το Book Depository

Το μυθιστόρημα αυτό το πρωτοδιάβασα πριν μερικά χρόνια και σαν πρωτάρης που ήμουνα τότε στον κόσμο του Ουίλμπουρ Σμιθ ένιωσα να με συναρπάζει. Τώρα, σαν παλαίμαχος αναγνώστης του εξαιρετικού αυτού συγγραφέα, μπορώ να πω ότι εκείνη η πρώτη αίσθηση ενθουσιασμού που ένιωσα δεν μ’ έχει εγκαταλείψει. Ο Σμιθ γράφει μυθιστορήματα γεμάτα δράση, αγωνία και πολλές ανατροπές, που ξεχωρίζουν τόσο για την αναγνωστική απόλαυση που χαρίζουν, όσο και για τον πλούτο πληροφοριών που τα διατρέχουν απ’ άκρη σ’ άκρη.
Στο παρόν πρωταγωνιστεί ένας από τους αγαπημένους ήρωές του, ο Σον Κόρτνι, αλλά και ο ασθενικός αδελφός του Γκάρικ. Ένα τραγικό ατύχημα στα νεανικά τους χρόνια καθορίζει τη μοίρα και τις σχέσεις των δύο αδελφών. Ο πρώτος πυροβολεί κατά λάθος στο πόδι τον δεύτερο, με αποτέλεσμα να του ακρωτηριάσουν το πόδι, κι από τότε ζει κυνηγημένος απ’ τις ενοχές του. Ενοχές που θα τον αναγκάσουν ξανά και ξανά να υποχωρήσει μπρος στα καπρίτσια του δύστροπου αδελφού, που θα τον κάνουν να του συγχωρεί το ένα μετά το άλλο όλα τα ατοπήματα, που θα τον οδηγήσουν μέχρι και την εξορία. Ο Σον είναι ένας άνθρωπος της τιμής, αλλά και της δράσης, και είναι ικανός για το καλύτερο, αλλά και για το χειρότερο.
Παρακολουθώντας τη διαδρομή του από μάχη σε μάχη, από επιχείρηση σε επιχείρηση, από ταξίδι σε ταξίδι, κι από πτώση σε πτώση, ερχόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με ένα από τους πιο αξιομνημόνευτους χαρακτήρες που πήραν ζωή απ’ τη γραφίδα του Σμιθ (μαζί με τον μάγο Τάιτα των αιγυπτιακών επών), κάποιον που μοιάζει, λες, ικανός να τα βάλει με όλους και με όλα και να βγει θριαμβευτής. Το μόνο που ξανά και ξανά ο θρίαμβός του θα αποδειχτεί εφήμερος, μια νίκη λειψή και πολύ πολύ οδυνηρή.
Όπως όλα τα αφρικανικά μυθιστορήματα του Σμιθ έτσι κι αυτό είναι ένα βιβλίο τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για τους τόπους: για την αφρικανική ζούγκλα, για τα ζώα, για τα ορυχεία, για τη γεωγραφία των νέων πόλεων, για τη Νότιο Αφρική των λευκών αποίκων που γεννιέται με αίμα, πόνο και δάκρυ. Ο συγγραφέας δεν χαρίζεται σε κανένα. Λέει τα πράγματα με το όνομά τους και με τον τρόπο του εξηγεί τα γιατί των μεγάλων παθών του πιο μακρινού από εμάς άκρου της τυραννισμένης ηπείρου. Ο μύθος είναι μόνο η αφορμή.
Όσοι λατρεύουν τα μεγάλα συναρπαστικά αναγνώσματα θ’ αγαπήσουν αυτό το μυθιστόρημα που προσφέρεται για ανάγνωση καλοκαίρι και χειμώνα, με ήλιο και βροχή.

Σώτη Τριανταφύλλου – Λίγο από το αίμα σου

Αύριο μια άλλη χώρα... η Κένυα. Ναι, το ξέρω ότι αυτός είναι ένας κάπως παράδοξος τρόπος για να αρχίσει κανείς την παρουσίαση ενός βιβλίου, αλλά να, το «Λίγο από το αίμα σου» μου θυμίζει σε αρκετά σημεία το «Αύριο μια άλλη χώρα», τουλάχιστον σε ό,τι έχει να κάνει με μια απ’ τις βασικές ηρωίδες του, τη μικρή Μπέθανυ. Κι αυτό επειδή η Μπεθ μοιάζει πολύ με τη Λιλή, εκείνο το φοβερό κορίτσι στο «Αύριο...».
Όπως και νάχει, στο ανά χείρας μυθιστόρημα διαβάζουμε την ιστορία δύο οικογενειών, των Σταμπς και των ντε Μπιουτ, που αφήνουν την Αγγλία του μεσοπολέμου για την Κένυα, ψάχνοντας για κάποιες νέες μεγάλες ευκαιρίες, ή απλά ξοδεύοντας τα πλούτη που έχουν συσσωρεύσει. Η χώρα στα αμάθητα μάτια τους φαντάζει στην αρχή σαν ένας παράδεισος, ένας κόσμος που ποτέ δε θ’ αλλάξει, ένα μέρος υποταγμένο απόλυτα στη θέλησή τους.
Τα πράγματα, ωστόσο, δεν είναι ακριβώς όπως φαίνονται και όλοι οι ήρωές μας θα το ανακαλύψουν αυτό ο ένας μετά τον άλλο, με τη σειρά, με τρόπο σκληρό, τόσο στη διάρκειά της ιστορίας, όσο και λίγο πριν το τέλος της.
Το «Λίγο από το αίμα σου» δεν είναι τόσο ένα μυθιστόρημα που στηρίζεται στη μυθοπλασία, όσο στους χαρακτήρες του. Ο εκκεντρικός Ιερώνυμος, που ξαφνικά τη βλέπει ιεραπόστολος και περιθάλπει αρρώστους στα νοσοκομεία. ο άβουλος Ευγένιος -που είναι κι ο αφηγητής της ιστορίας- που φαινομενικά δεν έχει κανένα σκοπό στη ζωή. ο Ρόναλντ Σταμπς, πατέρας του τελευταίου, ένας ερασιτέχνης εφευρέτης, που κατασκευάζει τα πιο «κουφά» αντικείμενα κι είναι καλλιεργητής χρυσανθέμων. η Λύντια, αδελφή του Ιερώνυμου, μια κοπέλα με σκόρπια μυαλά. ο Φίλιπς, ο κομμουνιστής μπάτλερ των ντε Μπιουτ. κι η υπέροχη Μπέθανυ – αυτοί είναι οι ήρωες μας, οι χαρακτήρες, που χαίρονται, λυπούνται, πέφτουν, δυστυχούν και πού και πού γίνονται ευτυχισμένοι, καθώς παρελαύνουν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Χαρακτήρες ανθρώπινοι, με πολλά πάθη και περίσσια λάθη, με πίστη στη ζωή και παραιτημένοι απ’ αυτή.
Η Σώτη Τριανταφύλλου μ’ αυτό το βιβλίο μοιάζει να επιστρέφει με χιούμορ πολλή και τρυφερότητα στ’ αχνάρια που χάραξε με το «Εργοστάσιο των μολυβιών», αφού μας δίνει ένα ιστορικό μυθιστόρημα που δεν είναι ακριβώς τέτοιο, ταξιδεύοντάς μας με τον ιδιαίτερο δικό της τρόπο στο χώρο και στο χρόνο. Το κείμενο κυλάει γρήγορα και απολαυστικά, με κινηματογραφικούς ρυθμούς, και οι ατάκες περισσεύουν. Αντιγράφουμε:

«...αν ο Ευγένιος προσευχόταν για κάτι, θα ζητούσε να μη γίνει ποτέ άνθρωπος χωρίς ερωτηματικά...»

«Φανταστείτε να μην είχαν σταυρώσει τον Ιησού. Φανταστείτε να τον είχαν παλουκώσει! Οι εκκλησίες θα ήταν τίγκα στα παλούκια! Αντί να σταυροκοπιούνται οι χριστιανοί, η λαίδη ντε Μπιουτ, η μις Λύντια και τα λοιπά – θα έκαναν το σημάδι του παλουκιού! Και θα φορούσαν αλυσιδίτσες από τις οποίες θα κρέμονταν μικροσκοπικά χρυσά παλούκια...»

«Βάρβαροι, μις, είναι όσοι θεωρούν βάρβαρους όσους δεν τους μοιάζουν.»

«... η νεανική ηλικία είναι η εποχή των μεγάλων ναυαγίων...»

«...έρωτας είναι ό,τι μπορεί να προδοθεί...»

«Στήνοντας πολέμους, Σταμπς, η μετριότητα αποκτά κύρος...»

«...φαίνεται πως ό,τι μου αρέσει είναι είτε ανήθικο, ή παράνομο, είτε παχαίνει κι αρρωσταίνει... όταν δεν σκοτώνει.» (Αυτό κάπου μου θυμίζει Όσκαρ Ουάιλντ)

«Η χριστιανική κόλαση είναι φωτιά, η ειδωλολατρική είναι φωτιά, η μουσουλμανική φωτιά, η ινδουιστική επίσης! Αν πιστέψουμε στις θρησκείες, Γιουτζήν, ο Μεγαλοδύναμος είναι ψήστης!»

«...ο κόσμος είναι όπως είσαι εσύ ο ίδιος.»

Θα μπορούσα να συνεχίσω για πολύ ακόμη αραδιάζοντας μικρά αποσπάσματα, αλλά δε θα το κάνω. Θα πω μονάχα ότι το «Λίγο από το αίμα σου» είναι κάτι σαν ένα ταξίδι, το οποίο πολύ απόλαυσα.
Κλείνω αυτή την παρουσίαση με μια μικρή, αναγκαία κατ’ εμένα, διόρθωση: Ο έλληνας του βιβλίου, ο Παπαδούλης, δε θα μπορούσε να πει στα 1970 ότι «η περήφανη Ροδεσία έγινε Ζιμπάμπουε», αφού η χώρα άλλαξε το όνομά της δέκα χρόνια μετά.

Wilbur Smith – The Quest

 
 Αγορά από το Book Depository

Θα προταθεί άραγε ποτέ ο Ουίλμπουρ Σμιθ για το Νόμπελ Λογοτεχνίας; Η απάντηση είναι, μάλλον όχι. Κι αυτό, επειδή δε δείχνει να ασχολείται ιδιαίτερα με την πολιτική, παραμένει μακριά από τα παιχνίδια δημοσίων σχέσεων ζώντας στην Αφρική, και -το μεγάλο στ’ αλήθεια αμάρτημα του- πουλάει πολύ.
Ο Σμιθ είναι ένας εξαιρετικός λευκός αφρικανός συγγραφέας, που γράφει μεστά μυθιστορήματα, γεμάτα αγωνία και δράση και πλημμυρισμένα από κάποιους από τους πιο αξιομνημόνευτους λογοτεχνικούς ήρωες. Ένα από τα πιο αγαπημένα δημιουργήματα της φαντασίας του είναι ο μάγος Τάιτα, που ζει και ενεργεί στην αρχαία Αίγυπτο. Ο όρος «μάγος» δεν είναι αυτός που θα τον περιέγραφε ακριβώς, αφού ο Τάιτα μάλλον με κάποιο σοφό γέρο και γητευτή πιότερο μοιάζει.
Στο ανά χείρας μυθιστόρημα βλέπουμε την Αίγυπτο, υπό την ηγεσία του Φαραώ Νέφερ Σέτι, να αντιμετωπίζει μερικά φοβερά κι οδυνηρά προβλήματα, πραγματικές μάστιγες. Τα νερά του Νείλου έχουν στερέψει μ’ αποτέλεσμα ολόκληρη η άλλοτε εύφορη χώρα να βρίσκεται στα πρόθυρα της ολοκληρωτικής καταστροφής. Κάτι αποτρόπαιο φαίνεται να συμβαίνει στα βάθη της Αφρικής, απ’ όπου πηγάζει το μεγάλο ποτάμι, που φέρνει το Φαραώ στα όρια της απελπισίας. Εκεί, όμως, που όλα μοιάζουν χαμένα, επιστρέφει μετά από επτά χρόνια περιπλανήσεων σε χώρες μακρινές, ο μάγος Τάιτα, που με την παρουσία του και μόνο γεννά και πάλι την ελπίδα στις ψυχές των συμπατριωτών του.
Τώρα, με διαταγή του Φαραώ, πρέπει να ταξιδέψει στις πηγές του Νείλου, ν’ ανακαλύψει τι ήταν εκείνο που έκανε τα νερά του να στερέψουν, και -αν τα καταφέρει- να τον «απελευθερώσει» και πάλι.
Κινάει, λοιπόν, για το μακρινό, δύσκολο και επικίνδυνο ταξίδι, έχοντας μαζί ένα πιστό του σύντροφο, τον Μέρεν, τον οποίο γνωρίζουμε από τα προηγούμενα αιγυπτιακά έπη, και ένα αριθμό στρατιωτών. Ο μάγος το ξέρει ότι τον περιμένουν πολλοί κίνδυνοι και κακουχίες, είναι σίγουρος ότι θα έρθει πολλές φορές πρόσωπο με πρόσωπο με το θάνατο, θα χύσει και θα δει να χύνεται πολλή αίμα, αλλά είναι αποφασισμένος να επιτύχει στην αποστολή του. Σε μια αποστολή στη διάρκεια της οποίας θα γνωρίσει τον έρωτα -στην μετενσάρκωση μιας νεκρής από χρόνια αγαπημένης του βασίλισσας- θα πολεμήσει σκληρά με ανθρώπους και μάγους, θα πέσει στην άβυσσο του ψέματος κατ’ επανάληψη, για ν’ αναδυθεί στον ουρανό της αλήθειας.
Από τις 630 πυκνογραμμένες σελίδες του βιβλίου βλέπουμε να περνάνε δεκάδες αδιάφοροι κι ενδιαφέροντες χαρακτήρες, τους προδότες να μετατρέπονται σε πατριώτες κι αντίστροφα και τη χείρα βοηθείας να καταφθάνει από εκεί που κανείς δεν την περιμένει.
Ο Σμιθ έχει γράψει ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, μια χορταστική περιπέτεια, για την Αίγυπτο, για την Αφρική και τη μαγεία, για των ανθρώπων τα πάθη και τις αδυναμίες. Ο Τάιτα, η αγαπημένη του Φεν, η Ιμπάλα (ζώο της Αφρικής το όνομά της), ο Μέρεν και η κακιά μάγισσα Ίως, είναι μερικοί από τους πιο σημαντικούς χαρακτήρες στο πάνθεον που έχει στο πέρασμα του χρόνου δημιουργήσει.
Έχω διαβάσει όλα τα μυθιστορήματα του συγγραφέα, εκτός από ένα, και πιστεύω ότι το The Quest είναι ένα από τα καλύτερά του. Προσφέρεται για στιγμές αναγνωστικής απόλαυσης τις μεγάλες μέρες του καλοκαιριού και τις ακόμη μεγαλύτερες νύχτες του χειμώνα.

Wilbur Smith - The Triumph of the Sun

 
Αγορά από το Book Depository

Ο Ουίλμπουρ Σμιθ είναι ένας από τους πλέον αγαπημένους μου συγγραφείς. Ένας από εκείνους που πάντα καταφέρνουν να με συνεπάρουν με την πλοκή των έργων τους και τη δράση των ηρώων τους, μεταδίδοντάς μου ταυτόχρονα κάποιες γνώσεις.
Δεν ντρέπομαι να ομολογήσω ότι περισσότερα έμαθα από τα βιβλία του εν λόγω κυρίου για τη Ζιμπάμπουε, παρά από τα ιστορικά βιβλία.
Στο τελευταίο του μυθιστόρημα, τον «Θρίαμβο του Ήλιου», μας ταξιδεύει στο Σουδάν του 19ου αιώνα, όπου ξεσπά ένας αιματηρός πόλεμος ανάμεσα στους πολέμαρχους και πιστούς στον απεσταλμένο του Μωάμεθ ιμάμη Μαχντί, και τις δυνάμεις της Αιγύπτου, που με τη στήριξη των βρετανών εξουσιάζουν τη χώρα. Το Χαρτούμ τελεί υπό συνεχή αποκλεισμό, η πείνα και η χολέρα θερίζουν, οι άμυνες και οι αντοχές των πολιορκημένων γίνονται μέρα με τη μέρα όλο και πιο αδύνατες. Μέσα σ’ αυτό, λοιπόν, το κλίμα φθοράς, πόνου και παρακμής, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια εκμηδενίζεται, κάποιοι προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανή, με νύχια και με δόντια, την ελπίδα.
Τα πράγματα δεν είναι καθόλου ευοίωνα, αλλά που και που κάτι συμβαίνει, που αναπτερώνει τις ελπίδες.
Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες συναντώνται δύο από τις πιο φημισμένες δυναστείες των βιβλίων του Σμιθ: Οι Κόρτνι και οι Μπάλανταϊνς. Ο Ράιντερ Κόρτνι είναι ένας δαιμόνιος επιχειρηματίας και τυχοδιώκτης, ο Πένροντ Μπάλανταϊν είναι ένας παρασημοφορημένος λοχαγός των βρετανών Ουσάρων. Η τύχη στέλνει συνέχεια τον ένα στο δρόμο του άλλου: ερωτεύονται την ίδια γυναίκα, στρατεύονται στον ίδιο σκοπό, ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλο, θα μπορούσαν ακόμη και να μισήσουν ο ένας τον άλλο, αλλά η μοίρα τους θέλει αντί εχθρούς στενούς σύμμαχους.
Ο Σμιθ φτιάχνει και πάλι μια περιπετειώδη ιστορία με καταιγιδιστική δράση, που καθηλώνει, αλλά που υστερεί σε σχέση με τα προηγούμενά του βιβλία σ’ ένα τομέα: στις εκπλήξεις, ή, αν προτιμάτε, στις ανατροπές. Με μια λέξη, αυτό είναι ένα βιβλίο, προβλέψιμο. Εδώ έχουμε όλες τις καθιερωμένες από το συγγραφέα προσωπικές διαμάχες, τις προδοσίες, τους ηρωισμούς.
Ωστόσο, για να λέμε τα πράγματα ακριβώς όπως έχουν, μία έκπληξη μας την επιφυλάσσει ο Σμιθ. Κι αυτή είναι ο έντονος ερωτισμός που αποπνέει το κείμενο. Παλλακίδες, αθώα κορίτσια και στην πρώτη ερωτική αφύπνιση γυναίκες, παρελαύνουν μέσα από τις σελίδες του. Ο έρωτας μοιάζει να είναι το κυρίαρχο στοιχείο, και είναι και το μόνο μας δίνει τις όποιες ανατροπές.
Είναι φανερό ότι ο Σμιθ γράφοντάς το ήταν ακόμη επηρεασμένος από το νέο του έρωτα, τη γυναίκα που παντρεύτηκε μόλις πρόσφατα, και την οποία περιγράφει σαν: “my helpmate, playmate, soulmate, wife and best friend”.
Όπως και νάχει, ο «Θρίαμβος του Ήλιου» είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο, που μιλάει για τον έρωτα και την Αφρική. Για δύο έρωτες δηλαδή...Ο Σμιθ είναι με διαφορά ο πιο εμπορικά επιτυχημένος λευκός αφρικανός συγγραφέας. Τα βιβλία του στην Ελλάδα κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Bell.

WILBUR SMITH: Blue Horizon

 
 Αγορά από το Book Depository

Ο Γουίλμπουρ Σμιθ είναι, θα λέγαμε, σίγουρο χαρτί. Ένας από εκείνους τους συγγραφείς που έτσι και διαβάσεις ένα βιβλίο τους και σου αρέσει, αποκλείεται κάποτε να απογοητεύσουν.
Και σ’ αυτό το μυθιστόρημα ο καταξιωμένος συγγραφέας καταπιάνεται με την αγαπημένη του Αφρική, και τις περιπέτειες ενός απογόνου της οικογένειας που δημιούργησε η γόνιμη φαντασία του, των Κόρτνι. Οι Κόρτνι είναι μια πολύ πλούσια οικογένεια άγγλων, που έκανε πατρίδα της την Αφρική, ανοίγοντας νέους εμπορικούς δρόμους. Πρόκειται για άφοβους άντρες και γυναίκες που έχουν στο αίμα τους το εμπόριο και την περιπέτεια.
Ο Τζιμ είναι γιος του Τομ Κόρτνι. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αφρική συντροφιά με τους ντόπιους. Μιλά κάποιες αφρικανικές διαλέκτους, αγγλικά και ολλανδικά, είναι δεινός ψαράς και κυνηγός, ενώ δεν του λείπει και το εμπορικό δαιμόνιο. Παρά το ότι ζει μια ενδιαφέρουσα ζωή γεμάτη περιπέτειες και κινδύνους τίποτα δε φαίνεται στ’ αλήθεια να τον ταράζει. Αυτό, μέχρι που συναντά τη Λουΐζα, μια νεαρή λευκή σκλάβα που φυλακίστηκε και εξορίστηκε στην Αφρική, μετά από τις ψευδείς καταγγελίες κάποιου, που υποτίθεται ότι είχε αναλάβει την προστασία της. Την ερωτεύεται με την πρώτη ματιά.
Η Λουΐζα είχε υποφέρει τόσα πολλά στα χέρια του σωτήρα-τύραννού της που έχασε κάθε εμπιστοσύνη προς τους άντρες. Ο Τζιμ, ωστόσο, ρισκάροντας τη ζωή του, και ότι έχει και δεν έχει για να την απελευθερώσει, μοιάζει να είναι διαφορετικός απ’ τους άλλους. Παίρνει, λοιπόν, μαζί του το δρόμο της αναγκαστικής εξορίας, καθώς καταδιώκονται και οι δύο από τους συμπατριώτες του νεαρού Κόρτνι. Ο τελευταίος, παρέα με τους φίλους του ιθαγενείς, προσπαθεί να την οδηγήσει σε μια νέα ζωή, μακριά απ’ τους κινδύνους που παραμονεύουν σε κάθε γωνιά της άγριας αφρικανικής φύσης κι από την κακία των ανθρώπων. Η πορεία τους είναι δύσκολη, πολλές φορές θα δουν από κοντά το πρόσωπο του θανάτου, αλλά και οι δύο είναι αποφασισμένοι να αγωνιστούν και να πετύχουν τους στόχους του: Ο Τζιμ να γιατρέψει και κατακτήσει τη ματωμένη της καρδιά, η Λουΐζα να ξεφύγει από τους εφιάλτες της και να μπορέσει να δείξει εμπιστοσύνη στον άνθρωπο.
Ο «Γαλανός Ορίζοντας» είναι ένα ογκώδες μυθιστόρημα με πολλές κορυφώσεις, που ώρες ώρες γίνεται στ’ αλήθεια συναρπαστικό. Ο Σμιθ, εξαιρετικός παραμυθάς καταφέρνει και ζωντανεύει ένα ολόκληρο σύμπαν στη φαντασία του αναγνώστη, περιγράφοντας σκηνές ανείπωτης ομορφιάς αλλά και ωμότητας. Μιλά για ένα σκληρό κόσμο, που κι αυτός όμως μπορεί να γίνει όμορφος χάρη στη δύναμη της αγάπης αλλά και τη μαγεία της φύσης.
Αν σας αρέσει να διαβάζετε μια καλή περιπέτεια, αλλά και να μαθαίνετε κάποια πράγματα για άγνωστους πολιτισμούς, το βιβλίο αυτό θα σας καθηλώσει. Όπως γράφει και κάποιος κριτικός στην Ireland on Synday, εδώ έχουμε «μια αφήγηση επικής κλίμακας».