Showing posts with label μονόλογος. Show all posts
Showing posts with label μονόλογος. Show all posts

Friday, January 2, 2009

Λιλή Ζωγράφου - Παραλήρημα σε ντο μείζονα


Το “Παραλήρημα σε Ντο Μείζονα” είναι ένας σπαραχτικός μονόλογος. Μια γυναίκα εξομολογείται στη νεκρή καλύτερή της φίλη, κλαίει, οδύρεται, χαμογελά και θριαμβεύει, αναγνωρίζει τα λάθη της, μιλά για τα πάθη της, απολογείται, οργίζεται και με τις τύψεις της παλεύει.

“Ποιος θάνατος/ ποιος σκαρφίστηκε τούτο το έγκλημα;/ να βουβαθείς εσύ/ με τη ζωντάνια του άγριου ανέμου-/ της καταιγίδας το φλύαρο κροτάλισμα/ εσύ σώπασες;”.

Σώπασε! Μια νέα γυναίκα που ξεχείλιζε από ζωή, που ζούσε ένα παράνομο έρωτα για να αντέχει την αθλιότητα του νόμιμου, που προδόθηκε απ’ την καλύτερή της φίλη, χωρίς να μπορέσει ποτέ να καταλάβει το γιατί. Τη φίλη που τώρα της μιλά για τα περασμένα, λες και είναι ζωντανή, λες και δεν έχει φύγει για την άλλη όχθη, κι ας έχει πλήρη απόγνωση της απωλειας: “Και τι θα γίνω εγώ που ζω ζω και θυμάμαι/ Δε θα ξομολογηθώ πια τη σκυλίσια μου/ συμπεριφορά πασπαλισμένη με στάχτες”.

Η φίλη της τής λείπει τόσο πολύ που οργίζεται, ματώνει. Φτάνει να φαντάζει στο μέσα της βλέμμα σα μια θεϊκή ύπαρξη: “…Νεκρή αγαπητερή μου/ μητρότητα απέραντη ως γαία/ γαλανή μου θεά…”. Κι όσο προχωρά με την εξομολόγησή της τόσο περισσότερο πείθεται ότι αυτή είναι μάταιη: “…Ποιον ν’ ανακουφίσω με την αλήθεια/ αφού εσύ/ δεν είσαι πουθενά/ ούτε πάνω ούτε κάτω από τη γη/ θεέ πως νιώθω την ανυπαρξία σου.”

Ο σπαραγμός δεν έχει τελειωμό, νιώθει την αδικία να της σκίζει την καρδιά, να της χαράζει την ψυχή και κραυγάζει: “Θεέ που είσαι/ ποιοι σκατάδες σε εφεύραν”.

“Πως είναι δυνατόν να πεθαίνει μια γυναίκα που αγαπιέται;” αναρωτήθηκε κάποτε ο Κώστας Καρυωτάκης. Το πιο πάνω θα μπορούσε να είναι το μότο ή το επιμύθιο του όμορφου αυτού μονολόγου.

Λιλή Ζωγράφου - Που έδυ μου το κάλλος


Μια γυναίκα θυμάται το παρελθόν της και κλαίει για το παρόν της. Το παρελθόν της χάρισε το μεγάλο έρωτα της ζωής της. Το παρόν της δεν είναι παρά μία σύμβαση αορίστου χρόνου. Κι όμως όταν ο άντρας της ζωής της έρχεται να τη συναντήσει και πάλι, αυτή δεν τολμά να τον αντικρύσει. Απαρνιέται τον άνθρωπο που μέσα από τις μνήμες της την κρατούσε ζωντανή.

Ίσως το χθες και το σήμερα να είναι το ίδιο. Ίσως το σήμερα να μην αξίζει χωρίς το χθες, έτσι όταν το τελευταίο έρχεται να συναντήσει το πρώτο όλα να ανατρέπονται.

Η ιστορία της Μαρίας και του Φραντς. Γνωρίστηκαν στον πόλεμο, αγαπήθηκαν στον πόλεμο, χώρισαν στον πόλεμο. Το μόνο που επιβιώνει από τη μοιραία συνάντηση αυτή είναι οι αναμνήσεις, και οι αναμνήσεις αναμνήσεις πρέπει να μείνουν, ειδικά όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με μια κοινωνία που καταδικάζει καθετί που ξεφεύγει απ’ το συνηθισμένο, που χαλάει τη βολή της.

Αντιγράφουμε από τη σελ. 30: “Οι μέρες περνούσαν γρήγορα σαν λαχανιασμένες πιέζοντάς την να πάρει μια απόφαση. Καθόταν ώρες μπροστά στον καθρέφτη. Σήκωσε τα νύχια της να γρατσουνίσει τα μάγουλά της, δυο εχθρούς προδότες κι ούτε μια ρυτίδα χαμόγελου. Όλες είχαν την υπογραφή του χαμένου παράδεισου, του συμβιβασμού για το τι θα πει ο κόσμος, του θλιβερού δυαριού με τις μουσελινένιες κουρτίνες”.

Δεν είναι εύκολο να κατατάξει κανείς το βιβλιαράκι αυτό σε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία: δεν είναι ούτε αφήγημα, ούτε μονόλογος, ούτε ποίημα. Δεν είναι τίποτα απ’ τα πιο πάνω, μα και όλα τα πιο πάνω. Αν πρέπει ντε και καλά να το ονομάσουμε κάτι, ας το αποκαλέσουμε: ένα κομψό λογοτέχνημα!

Το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε σε δύο διαφορετικές εκδόσεις, μια συλλεκτική σε χίλια αριθμημένα αντίτυπα από 1 εώς χίλια και πενήντα αντίτυπα σε χαρτί STATESMAN SCRIPT 105 γραμμαρίων εκτός εμπορίου, αριθμημένα από Α΄ εώς Ν΄ και τέσσερεις χιλιάδες αντίτυπα σε φωτολιθογραφική αναπαραγωγή.