Βιβλιο-νέα

Ο Πολ Όστερ (φώτο) άνοιξε τους ασκούς του αιόλου στην Τουρκία όταν αρνήθηκε να την επισκεφθεί λόγω της έλλειψης ελευθερίας του λόγου και του εγκλεισμού στις φυλακές της χώρας εκατόν και πλέον συγγραφέων και δημοσιογράφων. Ο πρωθυπουργός της χώρας Ρετζέπ Νταγίπ Ερντογάν, αναρωτήθηκε: "Τι είχαμε, τι χάσαμε;" και επιτέθηκε στο συγγραφέα για την άρνησή του να μιλήσει για το όσα συμβαίνουν στις κατεχόμενες από το Ισραήλ περιοχές στην Παλαιστίνη. Εκείνος ανταπάντησε ότι τουλάχιστον στο Ισραήλ υπάρχει ελευθερία του λόγου. Η συνέχεια αναμένεται με ενδιαφέρον.

Στο μεταξύ ένας από τους φυλακισμένους διανοούμενους της γειτονικής χώρας είναι και ο εκδότης Ρατζίπ Ζαρακολού, ο οποίος είχε βγάλει στην κυκλοφορία βιβλία τα οποία μιλούσαν για τη γενοκτονία των αρμενίων στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Εφτά σουηδοί βουλευτές τον πρότειναν για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Ο πολύς Πάουλο Κοέλιο με μήνυμά του στους αναγνώστες τους καλεί να "κατεβάζουν" πειρατικά τα βιβλία του από το ίντερνετ. Για να δείξει ότι το εννοεί κιόλας έκλεισε συνεργασία με το Pirate Bay. Οι πρώτες αντιδράσεις του κοινού ήταν ενθαρρυντικές και όπως μεταδίδεται πολλοί αναγνώστες έγραψαν για να τον συγχαρούν. Φυσικά όταν είσαι πολυεκατομμυριούχος μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Δεν είμαι και τόσο σίγουρος ότι κάποιοι από τους πολλούς συγγραφείς που με το ζόρι βγάζουν τα προς το ζην θα σπεύσουν να τον μιμηθούν. Ωστόσο, θα ήθελα να επισημάνω κάτι που δεν είδα να δημοσιεύεται πουθενά στον ελληνικό τύπο: Σύμφωνα λοιπόν με τις έρευνες των αρμοδίων φορέων στις ΗΠΑ, η πειρατεία των βιβλίων κάνει καλό... στην υγεία των αναγνωστών, αλλά και στην τσέπη των συγγραφέων. Σήμερα διαβάζονται περισσότερα βιβλία παρά ποτέ άλλοτε και οι πωλήσεις των λεγόμενων πανόδετων τόμων έχουν πάρει την άνω βόλτα. Οι πωλήσεις των χαρτόδετων είναι πεσμένες, αλλά αυτό οφείλεται απλά στο γεγονός ότι οι συνήθεις αγοραστές τους στράφηκαν προς το ηλεκτρονικό βιβλίο. Ίσως λοιπόν τα βιβλιοπωλεία να μειώνονται, αλλά το βιβλίο δεν πεθαίνει. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι δημιουργούνται μονοπωλιακές καταστάσεις και κάποιος πρέπει να βάλει φρένο σ' αυτά τα φαινόμενα προτού να είναι απελπιστικά αργά.

Το στερνό της αντίο είπε προχθές η βραβευμένη με Νόμπελ πολωνή ποιήτρια Wisława Szymborska. Ο λογοτεχνικός τύπος από άκρη σε άκρη της Ευρώπης, αλλά και στην απέναντι άκρη του Ατλαντικού της χάρισε μεγάλα αφιερώματα σαν αποχαιρετισμό.

Ο Τζέιμς Πάτερσον είναι ο συγγραφέας του οποίου τα βιβλία δανείζονται περισσότερο από τις βιβλιοθήκες οι βρετανοί. Ιδού οι πρώτοι δέκα στον σχετικό κατάλογο συγγραφείς:

1. James Patterson
2. Daisy Meadows
3. Nora Roberts
4. Jacqueline Wilson
5. Francesca Simon
6. Danielle Steel
7. Julia Donaldson
8. MC Beaton
9. Mick Inkpen
10. Clive Cussler

Paul Auster – The Book of Illusions

 

Αγορά από το Book Depository

Αν δε με απατάει η μνήμη μου πάνε δεκαεφτά δεκαοκτώ χρόνια από την τελευταία φορά που διάβασα κάποιο βιβλίο του Πολ Όστερ. Τώρα δε θυμάμαι καν ποιο ήταν αυτό και αν μου άρεσε. Το ανά χείρας όμως μού άρεσε, και πολύ μάλιστα.
     Πρόκειται για την ιστορία ενός καθηγητή και συγγραφέα, του Ντέιβιντ Ζίμμερ, που μετά το θάνατο της γυναίκας και των παιδιών του σε αεροπορικό δυστύχημα, παραιτείται ουσιαστικά απ’ τη ζωή: εγκαταλείπει τη θέση του στο πανεπιστήμιο όπου διδάσκει, κλείνεται στο σπίτι και αποφεύγει κάθε επαφή με γνωστούς και φίλους, αφού εκτός από το ό,τι δεν μπορούν να τον παρηγορήσουν του θυμίζουν κιόλας τους νεκρούς αγαπημένους. Τη στιγμή ακριβώς όμως που φτάνει στα όρια του, που αρχίζει να ερωτοτροπεί με την ιδέα του θανάτου, κάτι αλλάζει. Έρχεται ένας από μηχανής θεός για να τον πάρει απαλά από το χέρι και να τον οδηγήσει ξανά στα μονοπάτια της ζωής. Το μόνο που αυτός ο θεός είναι ήδη νεκρός – ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν όλοι. Ποιος είναι αυτός; Ένας ηθοποιός, εφήμερη δόξα, του βωβού κινηματογράφου προς τα τέλη της δεκαετίας του ΄20, που ακούει στο όνομα Χέκτορ Μαν.
     Ο Χέκτορ λοιπόν, του οποίου το χαρακτηριστικό μουστάκι «αποτελούσε το σεισμογράφο του εσωτερικού του κόσμου», τον έκανε να γελάσει και μετά να σκεφτεί: «Αν εξακολουθώ να έχω μέσα μου τη δύναμη να γελώ, αυτό πάει να πει ότι δεν είμαι ολότελα ναρκωμένος». Βλέποντας λίγα μόνο λεπτά από ένα μικρό αφιέρωμα στον Χέκτορ και νιώθοντας, «εκείνο τον αναπάντεχο σπασμό να αναδύεται μέσα από το στήθος μου και ν’ αρχίζει να κουδουνίζει μέσα στο λαιμό μου», αντιλαμβάνεται ότι δεν έχει πιάσει πάτο ακόμη, πώς ένα κομμάτι του εαυτού του επιμένει ότι πρέπει να συνεχίσει να ζει. Ζαλισμένος απ’ αυτή τη συνειδητοποίηση αποφασίζει να μάθει κάποια πράγματα για τον άγνωστο εκείνο ηθοποιό. Και μετά, λίγα ακόμα. Στο τέλος αναλαμβάνει, αν και φοβάται πολύ τώρα πια τις πτήσεις, να ταξιδέψει -με τη βοήθεια των μαγικών χαπιών του Δρ. Σινγκ- τόσο εντός των ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό, για να μελετήσει τις ταινίες του Χέκτορ. «Όσο δυστυχισμένος και απεγνωσμένος κι αν ήμουνα», λέει, «ήμουν ελεύθερος και είχα στις τσέπες μου χρυσό, έτσι μπορούσα να καθορίσω ο ίδιος τους όρους της ελευθερίας μου».
     Επιστέγασμα αυτών των ταξιδιών είναι η συγγραφή ενός βιβλίου που καταπιάνεται αποκλειστικά με τις ταινίες του κωμικού, αφού για τη ζωή του ελάχιστα είναι γνωστά. Η έκδοση του βιβλίου ωστόσο θα του δώσει την ευκαιρία να μάθει από πρώτο χέρι κι αυτά τα οποία δε γνωρίζει: για μυστικά και ψέματα και τρομερές αλήθειες, για απονενοημένες ενέργειες απελπισμένων ανθρώπων. Θα μάθει ακόμη ότι κάποια στιγμή στη ζωή του ο Χέκτορ, ακριβώς όπως κι αυτός, μιλούσε μόνο με τους νεκρούς, αφού: «Είναι οι μόνοι που εμπιστεύομαι, οι μόνοι που με καταλαβαίνουν. Όπως κι αυτοί, δεν έχω μέλλον…» Ωστόσο και οι δυο τους έχουν μέλλον, κι ας μην είναι στρωμένος με ροδοπέταλα ο δρόμος τους. Φτάνει να αντιληφθούν ότι αν «θέλουν να σώσουν τις ζωές τους, πρέπει να φτάσουν μια ανάσα σχεδόν πριν την καταστροφή».
     Ο συγγραφέας καταπιάνεται με ένα θέμα που ακούγεται βαρετό ή και καταθλιπτικό και κατορθώνει, φαινομενικά χωρίς κανένα κόπο, να του δώσει ζωή. Η καταπληκτική γραφή του μας ταξιδεύει, σαν καράβι σε γαλήνιο ποτάμι, στις ψυχές των ηρώων του, μας κάνει να νιώσουμε αυτά που νιώθουν, να τους αγαπήσουμε ακόμη και για τα ελαττώματά τους. Μας θυμίζει ακόμη πόση απόλαυση μπορεί να χαρίσει στον αναγνώστη ένα βιβλίο στο οποίο το πάνω χέρι έχει ο λόγος. Δεν ξέρω αν αυτό είναι το κορυφαίο μυθιστόρημα του Όστερ, αλλά σίγουρα είναι ένα από τα καλύτερα έργα μυθοπλασίας που διάβασα τα τελευταία χρόνια.