Thursday, March 1, 2012
Roddy Doyle – A Greyhound of a Girl
Απολαυστικότατο. Ο Ρόντι Ντόιλ, ένας από τους αγαπημένους μου ιρλανδούς συγγραφείς, επιστρέφει μ’ ένα παιδικό βιβλίο, που ξεχειλίζει από το στοιχείο που με έκανε να αγαπήσω τα έργα του: το χιούμορ.
Το A Greyhound of a Girl είναι μια ιστορία φαντασμάτων, αλλά φαντασμάτων καλών και πολύ πολύ αγαπητών.
Βασική πρωταγωνίστρια εδώ είναι η Μαίρη Ο’ Χάρα, ένα κορίτσι δώδεκα χρονών, που αγαπά πολύ τη γιαγιά της Έμερ, και η οποία μισά το Νοσοκομείο της Ιερής Καρδιάς, όπου αυτή αργοπεθαίνει. Η Μαίρη, ωστόσο, δεν είναι μόνο γι’ αυτό λυπημένη. Είναι λυπημένη επίσης επειδή μόλις χθες η καλύτερή της φίλη, Άβα, μετακόμισε σε μια άλλη περιοχή του Δουβλίνου, όχι και πολύ μακριά, αλλά ούτε και αρκετά κοντά ώστε να μπορεί να τη βλέπει συχνά. Νιώθει ότι η καρδιά της έχει ραγίσει και όταν είναι έτσι φυσικά και θα έχει τα μούτρα της κατεβασμένα και φυσικά και δεν θα έχει κέφι για πολλά πολλά. Αλλά, ό,τι κι αν λένε οι άλλοι δεν είναι ούτε ξεροκέφαλη, ούτε αναιδής, απλά λέει πάντα την αλήθεια. Κι η αλήθεια είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν θέλει να μιλά με κανένα. Έλα όμως που τούτη τη μέρα, θα γνωρίσει στο δρόμο, καθώς θα επιστρέφει στο σπίτι, μια παράξενη νέα ή και γριά -δεν μπορεί στα σίγουρα να πει- γυναίκα, που κατά κάποιο τρόπο θα καταφέρει και την κάνει για λίγο να ανοιχτεί και να ξεχαστεί. «Η Μαίρη δεν την ήξερε – αλλά την ήξερε», διαβάζουμε. Και όντως έτσι έχουν τα πράγματα, αφού αυτή η γυναίκα δεν είναι άλλη από την προγιαγιά της, την Τάνσι, ή μάλλον το φάντασμά της, ένα φάντασμα που παραδόξως καθόλου δεν την τρομάζει. Το αντίθετο μάλιστα. Η Τάνσι, με τον παλιομοδίτικο τρόπο ομιλίας της και τα παλιομοδίτικα ρούχα της και μ’ εκείνο το πλατύ χαμόγελο, δεν καταφέρνει μόνο να την κάνει να νιώσει καλύτερα, αλλά μετατρέπεται μεμιάς στην καλύτερή της φίλη.
Μα τι γυρεύει εκεί αυτό το φάντασμα; Γιατί εξακολουθεί να περιπλανιέται στη γη; Προφανώς έχει τους λόγους του, λόγους σοβαρούς, τους οποίους μαθαίνουμε ταυτόχρονα με τη Μαίρη. Ο συγγραφέας μας ταξιδεύει μπρος πίσω στο χρόνο περιγράφοντας τι συμβαίνει σήμερα, αλλά μιλώντας μας και για το μακρινό παρελθόν, τότε που η Τάνσι ήταν νέα, και τότε που έτσι στα ξαφνικά πέθανε, αφήνοντας πίσω της ορφανό ένα τρίχρονο κορίτσι. Η ανησυχία, αυτή ήταν που την κράτησε στη γη. Η ανησυχία για το τι θα συνέβαινε στο παιδί της, την Έμερ.
Η Μαίρη μέσα από τις αφηγήσεις αυτής της φαινομενικά νέας αλλά πολύ γριάς προγιαγιάς της, αρχίζει σιγά σιγά ν’ ανακαλύπτει τον εαυτό της και να βρίσκει μέσα του μια γαλήνη, την οποία δεν γνώριζε ότι κατείχε. Και τα πράγματα γίνονται ακόμη καλύτερα όταν στο παιχνίδι μπαίνει και η μαμά της, η Σκάρλετ, που σαν τελευταία χάρη στην ετοιμοθάνατη μάνα της, αποφασίζει μια νυχτιά να τις πάει όλες μαζί μια εκδρομή. Θα επισκεφτούν λοιπόν τα μονοπάτια του χθες, θα θυμηθούν, θα δακρύσουν και θα γελάσουν και θα συμβιβαστούν τόσο με το παρελθόν όσο και με το μέλλον που όπου να ’ναι ξημερώνει.
Μια καλογραμμένη ιστορία που χαρίζει πολλά χαμόγελα στον αναγνώστη, μιλώντας του απλά και μόνο για τις γυναίκες τεσσάρων γενεών, τους μικρούς τους φόβους και τις μεγάλες αλήθειες τους.
Οι εκδότες το συστήνουν για παιδιά ηλικίας δέκα ετών και πάνω. Προσωπικά πιστεύω ότι όσο και να αρέσει στα παιδιά, άλλο τόσο θα αρέσει και στους ενήλικες. Διαβάστε το.
Monday, November 28, 2011
Barack Obama – Of Thee I Sing
Για τι μιλά, ή μάλλον τραγουδά, ο αμερικανός πρόεδρος, σ’ αυτό το βιβλίο που έγραψε για τις κόρες του; Μα, για την Αμερική φυσικά. Τις ρωτά: «Σας έχω πει…;» αυτό κι εκείνο και το άλλο, και χωρίς να περιμένει απάντηση, τους λέει αυτά που έχει να τους πει. Τους μιλά δηλαδή για το αμερικανικό έθνος και για τους ανθρώπους που βοήθησαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στην οικοδόμησή του και στη δημιουργία μιας σύγχρονης πολυφυλετικής κοινωνίας: για τη ζωγράφο Georgia O’ Keefe, που «μας βοήθησε να δούμε την ομορφιά σε καθετί μικρό», για τον Άλμπερτ Άινσταϊν, που χάρισε στην ανθρωπότητα ένα πλούτο γνώσης, για τον Τζάκι Ρόμπινσον, τον πρώτο μαύρο παίκτη του μπέιζμπολ, για τον επαναστάτη και θεραπευτή Καθιστό Ταύρο, για την τραγουδίστρια Μπίλλι Χόλιντει, για τη Χέλερ Κέλερ, που όντας τυφλή και κουφή παρέδωσε στους άλλους μαθήματα ζωής, για τη Μάγια Λιν, που σχεδίασε το μνημείο των πεσόντων του πολέμου στο Βιετνάμ, για τη νομπελίστρια Τζέιν Άνταμς, που έκανε ό,τι μπορούσε για να αλλάξει την κοινωνία προς το καλύτερο, για τον πασίγνωστο πολέμιο των φυλετικών διακρίσεων Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, για τον εξερευνητή Νιλ Άρμστρονγκ, για τον Cezar Chavez, που αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των αγροτών, για τον Abraham Lincoln, που διακήρυξε ότι όλοι οι αμερικανοί είναι μέλη μιας μεγάλης οικογένειας και για τον Τζορτζ Ουάσιγκτον που είπε ότι «η Αμερική είναι φτιαγμένη από κάθε λογής ανθρώπους… Και όλοι αυτοί αποτελούν κομμάτι σας…»
Διδακτικό; Ναι. Πατριωτικό; Σίγουρα. Όχι όμως εθνικιστικό. Ένα καλογραμμένο παιδικό βιβλίο, στο οποίο οι ζωγραφιές (της Λόρεν Λονγκ) δένουν αρμονικά με το κείμενο, από το οποίο δεν λείπει και η τρυφερότητα, αφού ανοίγει με τη γραμμή: «Σας έχω πει τώρα τελευταία πόσο υπέροχες είστε;» και κλείνει έτσι: «Και σας έχω πει ότι σας αγαπώ;»
Υποθέτω ότι οι κόρες του Μπαράκ Ομπάμα θα είναι περήφανες γι’ αυτόν.
Monday, December 29, 2008
ΦΛΑΒΙΑ ΜΠΥΖΟΡ: Η Προφητεία της Πέτρας
«Τρία νεαρά κορίτσια, η Νεφρίτη, η Ηλέκτρα και η Οπάλη, από διαφορετικούς κόσμους, τη μέρα που κλείνουν τα δεκατέσσερα ανακαλύπτουν πως είναι υιοθετημένες. Τα λόγια μιας παλιάς προφητείας τις υποχρεώνουν να εγκαταλείψουν τις οικογένειές τους για να εκπληρώσουν την αποστολή τους σε κάποιο μακρινό βασίλειο…».Την προκαθορισμένη ακριβώς μέρα και ώρα τα κορίτσια συναντιούνται για πρώτη φορά, και προσπαθούν ν’ ανακαλύψουν τις τους επιφυλάσσει το μέλλον. Απορούν γι’ αυτά που μόλις έμαθαν, κι αναρωτιούνται γι’ αυτά που τις περιμένουν. Πρέπει να μάθουν πολλά. Κι όπως σύντομα θα αντιληφθούν, πρέπει να κάνουν πολλά. Μέχρι τότε ζούσαν μέσα σε μια ψευδαίσθηση. Το ξαφνικό ξύπνημα θα τις σοκάρει.
Ποια είναι η αποστολή τους; Να φέρουν και πάλι στον κόσμο την ελευθερία και τη δημοκρατία. Να νικήσουν το Συμβούλιο των Δώδεκα και τα στρατεύματά του, να διώξουν τη σκιά του σκότους που έπεσε εδώ και χρόνια πάνω απ’ τη γη, χωρίς ποτέ οι ίδιες να την αντιληφθούν. Θα τα καταφέρουν; Φαντάζει δύσκολο έως αδύνατο, και όμως, χωρίς να το ξέρουν η κάθε μια απ’ αυτές μεταφέρει μαζί της ένα απ’ τα κομμάτια κάποιου ισχυρού όπλου, που αν ενωθούνε όλα μπορούν να συμβούν.
Τα κορίτσια ζούνε μια φανταστική περιπέτεια, που θα τα φέρει αντιμέτωπα με πολλούς κινδύνους, άλλοτε μεταμφιεσμένους με τα ρούχα του διαβόλου κι άλλοτε με των αγγέλων. Πρέπει να νικήσουν όλους τους φόβους και τις αμφιβολίες τους για να καταφέρουν το καθοριστικό πλήγμα στις στρατιές του σκότους. Αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο, αλλά όπως λέει κι η Ηλέκτρα: «Το αδύνατον δεν υπάρχει όταν έχεις μέσα σου πίστη.»
Η Μπυζόρ έφτιαξε μια εκρηκτική περιπέτεια χρησιμοποιώντας τα πιο αγνά υλικά της φαντασίας. Μια περιπέτεια από εκείνες που θα ’θελε να γράψει κάθε συγγραφέας: με συνεχείς ανατροπές, με φανταστικά τοπία, με ισχυρές δόσεις χιούμορ (όπως όταν μιλά για την απεργία του θανάτου), αλλά και με αγάπη για τις ηρωίδες και τους ήρωές της. Ένα μαγικό μεγάλο παραμύθι που θα ενθουσιάσει μικρούς και μεγάλους.
Από τις εκδόσεις Πατάκη
ΌΟΥΕΝ ΚΟΛΦΕΡ: Αρτέμης Φάουλ. Βιβλίο 3
Ο Αρτέμης Φάουλ είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς ήρωες της σύγχρονης αγγλοσαξονικής λογοτεχνίας για παιδιά και έφηβους. Αν και οι περιπέτειές του δείχνουν να απευθύνονται σε αναγνώστες μιας συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας, ωστόσο διαβάζονται ευχάριστα και από μεγαλύτερους, που δεν άφησαν να πεθάνει μέσα τους το «μικρόβιο» της φαντασίας.Σ’ αυτό το βιβλίο που φέρει τον υπότιτλο «Ο Κώδικας της Αιωνιότητας» ο Αρτέμης Φάουλ, αναλαμβάνει μία ακόμη επικίνδυνη αποστολή: να σώσει το δικό του κόσμο, αλλά κι εκείνον των ξωτικών από ένα θανάσιμο κίνδυνο. Ένα κίνδυνο για τον οποίο την ευθύνη φέρει ο ίδιος, καθώς στην προσπάθειά του να επεκτείνει ακόμη περισσότερο την οικονομική αυτοκρατορία της οικογένειάς του, πέφτει σ’ ένα μοιραίο λάθος: παραδίδει, έστω και άθελά του, την τεχνολογία των ξωτικών στα χέρια ενός ανθρώπου. Ενός αδίστακτου ανθρώπου που δε διστάζει να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο, για να γίνει ο κυρίαρχος του κόσμου.
Τώρα, ο Αρτέμης, πρέπει πάση θυσία να διορθώσει το λάθος του. Αυτό όμως δεν είναι μια καθόλου εύκολη υπόθεση. Κίνδυνοι παραμονεύουν παντού. Η μια δυσάρεστη έκπληξη διαδέχεται την άλλη, κι ο ήρωας που και που μοιάζει χαμένος. Ωστόσο, δεν το βάζει κάτω. Με τη βοήθεια των πιστών του φίλων, της μαγείας και της τύχης, κάποια στιγμή θα έρθει πολύ κοντά στην εκπλήρωση του στόχου του, όμως κι εκεί θα τον περιμένει μια μεγάλη έκπληξη.
Ο ιρλανδός Όουεν Κόλφερ είναι ένας εξαιρετικός παραμυθάς, και καταφέρνει με τη συνεχή δράση, τα ξεσπάσματα της φαντασίας του, τις ανατροπές και το χιούμορ, να κρατάει ζωντανό το ενδιαφέρον του αναγνώστη, μικρού ή/ και μεγάλου απ’ την πρώτη ως την τελευταία σελίδα. Όταν παίρνει κανείς στα χέρια του αυτό το βιβλίο – αλλά και τα προηγούμενα της σειράς – δύσκολα τ’ αφήνει. Οι ξεχωριστοί και ιδιόρρυθμοι ήρωες, τον οδηγούν σ’ ένα όμορφο φανταστικό ταξίδι που μένει καρφωμένο στο μυαλό για πολύ καιρό. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τα δικαιώματα όλων των βιβλίων της σειράς, αγοράστηκαν από κινηματογραφική εταιρεία, κι έτσι σύντομα θα μπορούμε να απολαμβάνουμε τις περιπέτειες του Αρτέμη και στη μεγάλη οθόνη.
Sunday, December 28, 2008
ΦΙΛΙΠ ΠΟΥΛΜΑΝ: Το Κεχριμπαρένιο Τηλεσκόπιο

Ο Φίλιπ Πούλμαν μας προσκαλεί να ανακαλύψουμε, για μία ακόμη φορά, το παιδί μέσα μας. Το “Κεχριμπαρένιο Τηλεσκόπιο”, με το οποίο συμπληρώνεται η Τριλογία του Κόσμου, είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που έχουν τη μαγική ικανότητα να σε ταξιδεύουν στον κόσμο του φανταστικού, να σε συναρπάζουν με την πλοκή τους, να σε απογειώνουν με τα υπόγεια ρεύματά τους.
Είναι παιδικό βιβλίο; Και ναι, και όχι. Είναι ένα βιβλίο που μπορούν με την ίδια άνεση να διαβάσουν και μικροί και μεγάλοι, και να το απολαύσουν εξίσου. Εξάλλου σ’ αυτό, βλέπουμε τους νεαρούς ήρωες που γνωρίσαμε στα δύο προηγούμενα μυθιστορήματα της σειράς, να μεγαλώνουν, να ανακαλύπτουν τον εαυτό τους και τον έρωτα. Αλλά, εδώ έχουμε και μια συναρπαστική περιπέτεια, όπου οι δυνάμεις του καλού και του κακού συγκρούονται δίχως ανάσα, όπου η μία δύναμη μπορεί να έχει το πρόσωπο της άλλης και αντιστρόφως, όπου οι ανατροπές είναι στην ημερησία διάταξη.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: Το καλό και το κακό ετοιμάζονται να δώσουν την τελειωτική τους μάχη για επικράτηση στους διάφορους κόσμους. Όποια δύναμη νικήσει θα εγκαθιδρύσει τη δική της αυτοκρατορία. Όλα όμως, εξαρτώνται από ένα αγόρι, το Γουίλ, που έχει στην κατοχή του ένα μαγικό μαχαίρι, το οποίο μπορεί και ανοίγει περάσματα από τον ένα στον άλλο κόσμο, καθώς και τη φίλη του Λύρα, που σύμφωνα με μια προφητεία, αν δεν υποκύψει σε κάποιο πειρασμό θα παίξει σημαντικό ρόλο στη σωτηρία των κόσμων. Δυο παιδιά λοιπόν, με τη συμπαράσταση διάφορων ορατών και αόρατων φίλων, αλλά και κυνηγημένα από αμέτρητους εχθρούς έχουν να κουβαλήσουν στις πλάτες τους ένα ασήκωτο βάρος. Θα τα καταφέρουν ή μήπως οι δυνάμεις του κακού τελικά θα επικρατήσουν;
Αν σας αρέσει να ταξιδεύετε μέσα από την ανάγνωση το βιβλίο αυτό αποτελεί εγγύηση για πολλά, μακρινά και φανταστικά ταξίδια. Αν ψάχνετε κάτι για να ξεσκάσετε, τι καλύτερο από μια ιστόρια του είδους!
Ο Πούλμαν είναι ένας μάστορας της αφήγησης, έτσι δεν είναι τυχαίο που το βιβλίο αυτό προτάθηκε για το αξιόλογο βραβείο Μπούκερ, ενώ έχει αποσπάσει τα βραβεία Whitbread, W.H. Smith και Nibbies. Όσοι πιστοί προσέλθετε.
Από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Κώστιας Κοντολέων.
Saturday, December 27, 2008
ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΑΡΑΝΙΤΣΗΣ: ΙΨ Ο ΤΥΠΟΓΡΑΦΟΣ
Αυτό το βιβλίο το ερωτευτήκαμε, το αγαπήσαμε με την πρώτη μάτια. Ένα από εκείνα τα βιβλία που αξίζει να έχει κανείς σε περίοπτη θέση στη βιβλιοθήκη του και να επιστρέφει σ’ αυτό ξανά και ξάνα.Ο γνωστός από τα κείμενά του στην αθηναϊκή Ελευθεροτυπία Ευγένιος Αρανίτσης, με αφετηρία την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη αναλαμβάνει να ξεναγήσει παιδιά και ερωτευμένους στον όμορφο κόσμο της γνώσης. Το ταξίδι που προτίνει είναι συναρπαστικό, γεμάτο εκπλήξεις, αλλά και με όμορφες ζωγραφιές από την Ελένη και το Δημήτρη Καλοκύρη.
Αλλά, ας αφήσουμε τον ίδιο το συγγραφέα να μιλήσει για το έργο του:
“Ο Ελύτης ονειρεύτηκε για χάρη μας έναν κόσμο θαυμάτων. από το άνοιγμα της πόρτας κοίταξε τον Παράδεισο, είδε τα χρώματα να γίνονται εντονότερα στη διαφάνεια του τοπίου κι εκεί συνάντησε το ‘δεύτερο εαυτό του’, όπως τον αποκάλεσε. Τα παραπάνω είναι γνωστά.
Τώρα, ο συγγραφέας αυτού εδώ του βιβλίου, με τη βοήθεια των εικονογράφων, μεταφέρει το ίδιο εκείνο όνειρο στους αναγνώστες, σαν να ήταν δικό του. Να κάνεις ένα ξένο όνειρο δικό σου, να ζεις στο όνειρο κάποιου άλλου, είναι μια πράξη που τελείται, κυρίως απ’ τα παιδιά και τους ερωτευμένους. Σαν παιδιά ή ερωτευμένοι, ο συγγραφέας και οι εικονογράφοι μπήκαν λαθραία στο όνειρο του Ελύτη, στο ρεμβασμό μιας Φύσης γεμάτης καθρέφτες και σύμβολα και περιγράφουν τι είδαν.
Ο Ελύτης είχε πει κάποτε στο συγγραφέα πως το Όνειρο θα ’πρεπε να ’ναι κάτι σαν την Άλγεβρα ή τη Γεωγραφία, ένα μάθημα που θα μπορούσε να διδαχθεί. Γοητευμένος απ’ το απόφθεγμα, ο συγγραφέας προσπάθησε, εδώ, σ’ αυτές τις σελίδες, να διδάξει το όνειρο του Ελύτη σ’ όσους διαβάζουν ακόμη με ολόκληρο τον ψυχισμό, όχι μόνο με τα μάτια. Και οι δύο εικονογράφοι, οι συνεργάτες του συγγραφέα, ξεδίπλωσαν τους χάρτες πάνω σε μια επιφάνεια από φως”.
Εμείς τι άλλο να πούμε; Αγοράστε το. Ένα συλλεκτικό βιβλίο που όσο περνάει ο χρόνος τόσο πιο δικό σας, τόσο πιο πολύτιμο θα το νιώθετε.
Από τις εκδόσεις Πατάκη.

