Mukoma Wa Ngugi – Nairobi Heat

Αγορά από το Book Depository

Αυτό είναι το πρώτο αστυνομικό βιβλίο που διαβάζω από αφρικανό συγγραφέα και μπορώ να πω ότι μου άρεσε πολύ. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι δεν μπορώ ακριβώς να το κατατάξω κάπου. Η συνεχής δράση, τα αιματοβαμμένα σκηνικά και οι ανατροπές κάπου θυμίζουν αμερικανικό θρίλερ, αλλά το κοινωνικό υπόβαθρο αυτού του μυθιστορήματος είναι τόσο στέρεο, που θα το αδικούσα αν το κατέτασσα σ’ αυτό το είδος.
     Όλα αρχίζουν με τη δολοφονία μιας νεαρής γυναίκας, της οποίας το πτώμα ανακαλύπτεται έξω από την πόρτα ενός αφρικανού υπέρμαχου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στο Μάντισον του Γουισκόνσιν. Ο αφροαμερικανός ντετέκτιβ Ισμαήλ, που καλείται να διερευνήσει την υπόθεση, νιώθει ότι κάτι δεν πάει καλά, ότι πίσω από αυτήν κρύβονται πολλά μυστικά. Ο αφρικανός που βρήκε το πτώμα θεωρείται ήρωας, αφού έσωσε εκατοντάδες ανθρώπους στη διάρκεια της γενοκτονίας στη Ρουάντα, οπότε η λογική λέει ότι κάποιος προσπαθεί να τον ενοχοποιήσει. Στην περιοχή η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού είναι λευκοί και η Κου Κλουξ Κλαν έχει έντονη παρουσία, οπότε η δολοφονία μιας λευκής είναι λογικό να ανάψει τα αίματα. Ποια είναι όμως αυτή η γυναίκα, δεν ξέρει κανείς. Και από τη στιγμή που το πτώμα δεν έχει ταυτότητα, είναι αδύνατον ν’ ανακαλύψει κάποιος εύκολα το κίνητρο που κρύβεται πίσω από αυτό το έγκλημα. Ο Ισμαήλ γρήγορα φτάνει σε αδιέξοδο αφού οι έρευνες δεν οδηγούν πουθενά. Ωστόσο όσο περνά ο καιρός η πίεση από το κοινό και τους πολιτικούς μεγαλώνει, κι αν δεν γίνει κάτι τότε τόσο αυτός όσο και ο αρχηγός της αστυνομίας, που επίσης τυγχάνει αφροαμερικανός, θα βρουν για τα καλά το μπελά τους. Η τύχη ωστόσο τους χαμογελά, αφού ένα ανώνυμο τηλεφώνημα τους λέει να αναζητήσουν τη λύση του μυστηρίου στην Κένυα και έτσι, επιτέλους, έχουν επιτέλους κάτι να πουν.
     Ο γεννημένος και μεγαλωμένος στις ΗΠΑ Ισμαήλ πετά για το Ναϊρόμπι, όπου τον υποδέχεται ένας ντόπιος συνάδελφός του. Η χώρα στην οποία φτάνει, αν και ειρηνική σε σχέση με τις άλλες της περιοχής, είναι κι αυτή βουτηγμένη στη διαφθορά και το χάος. Το έγκλημα επικρατεί παντού, τα περίχωρα της πρωτεύουσας (Ναϊρόμπερι την αποκαλούν οι ντόπιοι, δηλαδή Ναϊκλεψιά) είναι ζώνες θανάτου και το χρήμα, όπως και στη χώρα του άλλωστε, είναι θεός. Συνηθισμένος λίγο πολύ ν’ ακολουθεί κάποιους κανόνες στη διερεύνηση μίας υπόθεσης στην αρχή νιώθει σχεδόν αηδιασμένος για τη συμπεριφορά του συνάδελφού του Ο., αλλά όσο περνά ο καιρός τόσο πιο πολύ τον καταλαβαίνει και αρχίζει να υιοθετεί τη δική του στάση. Σ’ ένα τόπο όπου η παρανομία είναι ο κανόνας, οι άνθρωποι του νόμου οφείλουν να χρησιμοποιούν κάθε μέσο για να τον εφαρμόσουν. Εξάλλου όπως λέει και ο Ο. : «Ισμαήλ, είμαστε κι εμείς κακοί άνθρωποι. Η μόνη διαφορά είναι ότι πολεμάμε στο πλευρό του καλού».
     Οι δυο τους λοιπόν, άνθρωποι του νόμου και εκδικητές την ίδια ώρα, ξοδεύουν τις επόμενες μέρες τριγυρνώντας από το ένα μέρος στο άλλο, ανακρίνοντας, πίνοντας μπίρες και απολαμβάνοντας μουσική, σώζοντας μια φτωχή ψυχή από την καταστροφή, κάνοντας έρωτα και πυροβολώντας, προσπαθώντας να βρουν την άκρη του νήματος. Η επιμονή τους κάποτε θ’ ανταμειφτεί και η τύχη θα τους χαμογελάσει, αλλά μέχρι να συμβεί αυτό θα έρθουν πολλές φορές πρόσωπο με πρόσωπο με το θάνατο, θα τα βάλουν με τους ισχυρούς της περιοχής και θ’ ανοίξουν παλιές πληγές που δεν έπαψαν ποτέ στ’ αλήθεια να αιμορραγούν.
     Αυτό είναι ένα από εκείνα τα μυθιστορήματα που δεν ξεχωρίζουν μόνο για τη δράση τους, αλλά και για την ιστορία που έχουν να πουν: τη μικροϊστορία, που πολλές φορές επηρεάζει με τραγικό τρόπο πολλές ζωές, αλλά και την άλλη ιστορία, αυτή που περνά στις συλλογικές αναμνήσεις, αλλά που συχνά πυκνά είναι βασισμένη στο ψέμα. Ένα εξαιρετικό από κάθε άποψη βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί από κάθε φίλο της καλής λογοτεχνίας.

Chinua Achebe – Things Fall Apart

Αγορά από το Book Depository

Το μυθιστόρημα αυτό που πρωτοκυκλοφόρησε 52 χρόνια πριν καταπιάνεται με τα έργα και τις ημέρες του Οκονκούο, ενός από τους σπουδαιότερους άντρες στην περιοχή των Εννέα Χωριών, σε μια χώρα που δεν κατονομάζεται αλλά είναι η Νιγηρία, πατρίδα του συγγραφέα.
     Ο ήρωάς μας θα γίνει πολύ διάσημος σε νεαρή ηλικία, στα δεκαοκτώ του χρόνια, όταν θα νικήσει σ’ ένα αγώνα πάλης τον Αμαλίνζε τον Γάτο, τον μόνιμο πρωταθλητή. Αυτή η νίκη θα τον βοηθήσει να ξεφύγει απ’ τη βαριά σκιά του πατέρα του, ή μάλλον από τη ντροπή του να είναι γιος του, αφού αυτός ο άντρας ήταν ένας μουσικός της κακιάς ώρας, χορευτής, μόνιμα χρεωμένος και δειλός, που αρεσκόταν να λέει σε όλους ότι μονάχα το ποτό και η μουσική τον έκαναν ευτυχισμένο.
     Ο Οκονκούο έχει ορκιστεί να γίνει όσο πιο διαφορετικός από τον πατέρα του μπορεί και όπως θα δούμε θα κρατήσει το λόγο του, αφού είκοσι χρόνια μετά τον συναντάμε να κατέχει μια αξιοσέβαστη θέση στην κοινωνία, να έχει τρεις γυναίκες και καμπόσα παιδιά και να θεωρείται πλούσιος για τα δεδομένα της περιοχής. Η κύριά του ασχολία είναι η καλλιέργεια της γλυκοπατάτας. Έχει στην κατοχή του μεγάλες εκτάσεις γης τις οποίες καλλιεργεί ακούραστα κάθε χρόνο και έτσι η περιουσία του όλο και μεγαλώνει.
     Τα πράγματα μοιάζουν να πηγαίνουν από το καλό στο καλύτερο και τίποτα δεν φαίνεται να σκιάζει τα σπιτικά του. Τίποτα εκτός από την αδυναμία της τρίτης του συζύγου ν’ αποκτήσει παιδί. Η καημένη η γυναίκα μένει έγκυος ξανά και ξανά, αλλά χάνει τα παιδιά στη γέννα, μέχρι που αποκτούν τελικά μια κόρη, η οποία όπως όλα δείχνουν θα ζήσει. Τότε ο Οκονκούο νιώθει ότι η ζωή του είναι πλήρης, κι ας μη χαμογελά και πολύ αφού αυτό δεν του έρχεται εύκολα.
     Στο μεταξύ, στα πλαίσια ενός διακανονισμού μ’ ένα γειτονικό χωριό, αρχίζει να φιλοξενεί στο πρώτο σπίτι του ένα ακόμη παιδί, τον Ικεμεφούνα. Σιγά σιγά αρχίζει να συμπαθεί αυτό το ήσυχο αγόρι, που είναι πάντα υπάκουο και το οποίο γίνεται καλός φίλος με τον γιο του, τον Νουόι. Ωστόσο λόγω του εθιμοτυπικού δικαίου κάποια μέρα ο άρχοντας του χωριού θα διατάξει την εκτέλεση του αγοριού, κάτι που θα οδηγήσει τον Οκονκούο στο έγκλημα και την οικογένειά του στη φτώχεια και στην εξορία. Θα καταφύγουν στο χωριό της πρώτης γυναίκας του, όπου θα παραμείνουν για εφτά χρόνια, δουλεύοντας σκληρά και αποκτώντας και πάλι μια αξιοσέβαστη περιουσία. Στη διάρκεια της παραμονής τους εκεί όμως όλα θ’ αλλάξουν, καθώς θα καταφθάσουν στην περιοχή οι ιεραπόστολοι, που θα φέρουν τα πάνω κάτω στις ζωές τους. Οι Σταχτοκώληδες, όπως αποκαλούν τους λευκούς λόγω των παντελονιών που φορούν, θ’ αρχίσουν να προσηλυτίζουν τους ντόπιους στη νέα θρησκεία, να χλευάζουν τους θεούς τους, να επιβάλλουν τους δικούς τους νόμους. Ανάμεσα σ’ αυτούς που θα στραφούν στο χριστιανισμό θα είναι και ο Νουόι, κάτι που θα γεμίσει την ψυχή του άντρα με πίκρα.
     Επιστρέφοντας, στο τέλος της εξορίας του στο χωριό του, ο Οκονκούο θα νιώσει ότι επιστρέφει σ’ ένα ξένο κόσμο, σε μια νέα εποχή που δεν του ταιριάζει. Και τότε θ’ αρχίσουν να γεννιούνται μέσα του ερωτήματα και αμφιβολίες, θ’ αρχίσει να σκέφτεται ότι ίσως και να πήρε τη ζωή του λάθος τελικά.
     Το Things Fall Apart είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα που μας μιλά για ένα κόσμο που αλλάζει, κατακρημνίζοντας όλα τα πιστεύω και τις βεβαιότητες των ανθρώπων που τον αποτελούν. Ο συγγραφέας ρίχνει κριτικές ματιές τόσο στην παραδοσιακή κοινωνία τον Ίμπο, όσο και στο καινούριο που πρεσβεύουν οι νεοφερμένοι, και δεν χαρίζεται σε κανένα. Η γλώσσα του απλή, στρωτή, περιγράφει τα γεγονότα χωρίς να προσπαθεί να τα ωραιοποιήσει ή να τα παρουσιάσει πιο τραγικά απ’ ό,τι είναι. Όσοι ενδιαφέρονται για την σύγχρονη αφρικανική ιστορία καλό θα ήταν να το διαβάσουν.